Ahi Evran

Ahi Evran, gerçek ismi Şeyh Nasirüddin Mahmud Ahi Evran bin Abbas olan 1171 yılında dünyaya gelen ve 12 Nisan 1261 yılında yaşamını yitiren Türk bilim insanıdır. Aynı zamanda Ahi Evran, Ahiliğin kurucusu olan debbağların piridir ve 32 sanatkar ile esnafın lideridir.

Yaşamı

Ahi Evran’ın 1171 yılında İran’da bulunan Hoy kasabasında doğduğu tahmin edilmektedir. Bu kasaba, Büyük Selçuklu’nun hükümdarı olan Tuğrul Bey’den beridir bir Türkmen yerleşimidir. Burada dünyaya gelen Ahi Evran’ın çocukluğu ve eğitim hayatı Azerbaycan’da geçmiştir. Daha sonra Maveraünnehir ve Horosan bölgesine giden Ahi Evran, bu yörede bulunan bilginlerden ve de üstadlardan eğitim almıştır. Bağdat’a 1203 yılında gelmiş ve burada Evhaddü’d Din Kirman ile tavsiyesi üzerine Abbasi Halifesi olan Nasır Lidinillah tarafından kurulmuş olan Fütüvvet Teşkilatı’na katılmıştır. Daha sonra da Ahi Evran, bu teşkilatın önemli isimleriyle isimleriyle, şeyhleriyle tanışmıştır. Bu teşkilatın, o dönem içinde Bağdat’ın önemli ilim merkezlerinden biri olmasından dolayı da Ahi Evran çeşitli alanlarda eğitimler almış ve çok yönlü bir insan olarak yetişmiştir.

Ahi Evran Kimdir?

Ahi Evran 1204 yılında bilim insanları ile birlikte Anadolu’ya gelmiştir ve Kayseri’ye yerleşmiştir. Ahi Evran burada Fütüvvet Teşkilatı’ndan esinlenmiş ve Ahi Teşkilatı’nı kurmuştur. Kurulan bu teşkilat Keyhüsrev tarafından da desteklenmiştir. Ahi Teşkilatı, Kayseri’de farklı sanatların icra edildiği bir yer olarak önem kazanmıştır.

Kayseri’deki yaşamından sonra 1227 yılında Konya’ya giden Ahi Evran burada da çalışmalarına ve sanat yaşamına devam etmiştir. Ancak Ahiler içinde en büyük hamis olan Sultan 1. Alaeddin Keykubat, 2. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından düzenlenen bir suikastte yaşamını yitirince birçok Ahi ile Türkmen cezalandırılmıştır. Ahi Evran da ceza alarak hapse atılmıştır. 1245 yılında 2. Gıyaseddin Keyhüsrev’in hayatını kaybetmesinden sonra serbest bırakılmıştır ve Denizli’ye gitmiştir. Fakat Ahi Evran daha sonra Kırşehir’e göç etmiştir ve yaşamının sonuna kadar da Kırşehir’de kalmıştır. Edinilen bilgilere ve kaynaklara göre Ahi Evran, 12 Nisan 1261 yılında yaşanan parçalı ay tutulmasında yaşamını Kırşehir’de yitirmiştir.

Çalışmaları

1205 senesinde Kermani’nin kızı olan Fatma Bacı ile evlenen Ahi Evran, Ahilik teşkilatına kadınların girememesinden dolayı eşi Fatma Bacı’ya Bacıyan-ı Rum yani Anadolu Kadınları Teşkilatı’nı kurdurmuştur. Fatma Bacı da bu teşkilatta Fatma Ana olarak adlandırılmıştır. Ahi Evran Yönetiminde 13. Yüzyıla dek Kırşehir ve Ankara’da toplanan Ahiler, kısa süre içinde Selçuklu’nun tüm şehirlerine yayılmıştır. Ayrıca Ahiler, Osmanlı Devleti’nin kuruluş aşamasında da etkisini göstermiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir