Celal Şengör

Celal Şengör, 24 Mart 1955 İstanbul doğumlu olan bir bilim insanıdır. Tam olarak ismi ise Ali Mehmet Celal Şengör’dür. Günümüzde akademisyenlik yapan Şengör aynı zamanda Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nde profesyonel olarak çalışmalar yürütmektedir. Jeolog olan Şengör 1955 senesinde Rumeli göçmeni olan anne ve babanın çocuğu olarak dünyaya gelmiştir.

İlk öğrenimini doğduğu İstanbul’da Şişli Terakki İlkokulun’da alan Şengör, beşinci sınıfa geldiğinde Beyazıt İlkokulu’na geçmiştir. Lise eğitimini ise Işık Lisesi’nde almıştır. Işık Lisesi’nden Robert Kolejine geçmiş ve lise eğitimini burada bitirmiştir. İleri seviyede İngilizce, Almanca ve Fransızca bilen Şengör iyi seviyede de Portekizce, Osmanlı Türkçesi, İtalyanca, Felemenkçe ve İspanyolca da bilmektedir.

Akademik Kariyeri

1973 senesinde Robert Koleji’nden mezun olan Celal Şengör, 1978 yılında State of New York at Albany’e üniversite eğitimi almak üzere gitmiştir ve buradan Jeolog olarak mezun olmuştur. Lisans eğitimini State of New York at Albany’de tamamlayan Şengör yine aynı üniversitede, 1979 yılında yüksek lisans eğitimini tamamlamıştır. Yüksek lisans eğitimini tamamlamasının ardından 1981 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi’ne asistan olarak akademik kariyerine başlamıştır.

Celal Şengör Kimdir?

Akademik çalışma hayatına üniversitede asistan olarak başlayan Celal Şengör, 1982 yılında, lisans ve yüksek lisans eğitimini almış olduğu State University of New York at Albany’den doktor unvanını almaya hak kazanmıştır. Celal Şengör, 1984 yılında ise Londra Jeoloji Cemiyeti’nden Başkanlık Ödülü’nü almıştır. 1986 yılında da TÜBİTAK’tan Bilim Ödülü’nü almaya layık görülmüştür. Sürekli olarak başaeılara imza atan Şengör, İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi’nden 1986’da doçentliğini almıştır.

Neuchatel Üniversitesi Fen Fakültesi’nden 1988 yılında Şeref Bilim Doktoru payesi alan Şengör, 1990 yılında Academia Europa’ya kabul almıştır ve böylelikle bu platformda bulunan ilk Türk üye olma özelliğine sahip olmuştur. Ayrıca Celal Şengör 1990’da Avusturya Jeoloji Servisi’nde muhabir üyesi de olmuştur. 1991 yılında bilim insanımız Şengör, Avusturya Jeoloji Derneği’nde şeref üyeliğine seçilmiştir. Bilim alanında yaptığı çalışmalarla başarı sağlayan Celal Şengör, 1991 yılında Kültür Bakanlığı’nca verilen Bilgi Çağı Ödülü’nü de almıştır.

Celal Şengöre İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi’nde Genel Jeoloji anabilim dalında 1992 yılında profesörlük unvanını almıştır. Türkiye Bilimler Akademisi’ne 1993 yılında en genç kurucu üye olan Şengör aynı zamanda akademinin konseyine seçilmiştir. 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi konseyine seçilen Şengör aynı zamanda bu yıl içinde TÜBİTAK’ta bilim kurulu üyesi olmuştur. 1994 yılında ise Fransız ve Amerikan Jeoloji Derneklerine şeref üyesi olarak seçilmiş, Rusya Doğa Bilimleri Akademisi üyeliğine de getirilmiştir.

Yaptığı bilimsel araştırma ve çalışmalarla hem ulusal hem de uluslar arası başarılara imzasını atan Şengör, Fransız Fizik Cemiyeti’nden ve de Ecole Normale Superieure Vakfı’ndan Rammal Madalyası’na layık görülmüştür. Fransız Bilimler Akademisi, yerbilimleri alanında büyük ödül olan Lutaud Ödülü’nü 1997’de Şengör’e vermiştir. 1998 yılında da Coolege de France’da Celal Şengör misafir profesör unvanıyla kürsüde yer etmiştir ve madalya sahibi olmuştur. 1999 senesinde de Londra Jeoloji Cemiyeti tarafından Şengör’e Bigsby Madalyası verilmiştir. 2000 yılında ABD Ulusal Bilimler Akademisi tarafından seçilen ilk Türk olan Şengör, Fuad Köprülü’den sonra Rusya Bilimler Akademisi’ne seçilen ikinci Türk bilim insanı olma özelliğine sahip olmuştur. üstün başarılara imza atan Celal Şengör 2013’de Leopoldina Doğa Araştırıcıları Akademisi’nin üyeliğine seçilmiştir.

Çalışmaları

Celal Şengör, jeoloji bilimi kapsamında tektonik ve yerbilimi ağırlıklı olarak çalışmalarda bulunmuştur ve bu alanlardaki çalışmalarıyla tanırlılığa ulaşmıştır. Jeoloji alanındaki başarılarından bir tanesi; Kimmer Kıtası ismini vermiş olduğu bir kıtayı keşfetmesidir. Şengör, Orta Asya’nın jeolojik yapısını ortaya koymuş ve kıta-kıta çarpışması sonucunda etkilenen ön ülkeler hakkındaki olayı çözüme ulaştırmıştır.

Celal Şengör jeoloji alanında yaklaşık 300 deneme yazısı, 175’ten fazla bilimsel makale, alanına ait onlarca kitap ve bunlar ile birlikte felsefe ve tarih alanıyla ilgili kitaplar da yazmıştır. Uluslar arası akademik başarılara imza atan Şengör, Avusturya, Fransa, Birleşik Krallık ve ABD’de bulunan üniversitelerde misafir öğretim üyesi olarak dersler vermiş ve aynı zamanda Collage de Fransa, Oxford, California Institute of Technology, Salzburg Lodron-Paris Üniversitesi’nde de misafir olarak profesörlük çalışmalarında bulunmuştur. Akademik çalışmalarıyla birlikte ayrıca uluslararası nitelik taşıyan pek çok dergide yayın kurulu üyeliği ile birlikte editörlük çalışmaları da yapmıştır.

Kitapları

Celal Şengör jeoloji alanında pek çok kitaba imzasını atmıştır. Kitapları ile birlikte uluslar arası nitelik taşıyan pek çok makalesi, deneme yazısı bulunmaktadır. Celel Şengör tarafından yazılan ve en çok bilinen kitaplarının bazıları şunlardır:

  • Zümrütname
  • Zümrüt Ayna: Bilimsel Düşünce Üzerine Denemeler
  • Dahi Diktatör
  • Hasan Ali Yücel ve Türk Aydınlanması
  • Aptalı Tanımak
  • Yaşamın Evrimi Fikrinin Darwin Döneminin Sonuna Kadarki Kısa Tarihi
  • Bir Toplum Nasıl İntihar Eder?
  • Bilimin Büyüsü
  • 99 Sayfada İstanbul Depremi
  • Newton Neden Türk Değildi?
  • Cehennemdeki Üniversiteliler
  • Bilgiyle Sohbet/Popüler Bilim Yazıları

Aldığı Ödüller

Jeoloji alanında yaptığı akademik çalışmalarla uluslar arası camiada da bilinirlilik kazanan Celal Şengör pek çok ödüle layık görülmüştür. Şengör’ün hem ulusal hem de uluslar arası aldığı ödüllerin bazıları şunlardır:

  • TÜBİTAK Bilim Ödülü
  • Kültür Bakanlığı / Bilgi Çağı Ödülü
  • Londra Jeoloji Cemiyeti Başkanlık Ödülü
  • Fransız Fizik Cemiyeti ve Ecole Normale Superieure Vakfı / Rammal Madalyası
  • Neuchatel Üniversitesi Fen Fakültesi / Şefer Bilim Doktoru
  • Londra Jeoloji Cemiyeti / Bigsby Madalyası
  • Arthur Holmes Madalyonu
  • Collage de France Madalyası
  • MARY c. Rabbitt / Jeoloji TARİHİ VE Felsefesi Ödülü
  • Guztay Steinman Madalyası

Celal Şengör TÜBİTAK’tan aldığı Bilim Ödülü ile bu ödülü almaya hak kazanan en genç bilim insanı olarak adını bilim tarihine yazdırmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir